Trợ cấp cho người cao tuổi

1495

Việt Nam hiện nay đã bước vào giai đoạn già hóa và người cao tuổi chiếm hơn 10% trong khi thành tựu kinh tế và xã hội còn thiếu thốn. Theo số liệu của Liên Hợp Quốc (UN), ngày càng nhiều người Việt Nam phải làm việc kiếm sống ở tuổi xế chiều. Khoảng 40% người trong độ tuổi 70 – 74 vẫn đang đi làm.

Hội nghị giám sát công tác người cao tuổi. Hình ảnh: Hoinguoicaotuoi

Khoảng 7 trên 10 lao động lớn tuổi ở các đô thị Việt Nam làm những việc trong các lĩnh vực như bán hàng rong, quán ăn, đồng nát. Đây đều là những công việc khá vất vả với thu nhập thấp. Việc này cũng có nghĩa họ cả đời sẽ mắc kẹt trong nghèo khó, và không có tiền tiết kiệm về già.

Thực trạng này đặt ra những yêu cầu cấp thiết phải có những chính sách trợ cấp cho người già. Người cao tuổi ở Việt Nam hiện nay, đa số là lớp người đã trải 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, là lớp người có nhiều cống hiến cho công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước, tuy nhiên, họ sống qua thời kỳ cơ chế từ tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường, tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa… nên có nhiều tác động đến tâm tư, tình cảm của người cao tuổi từ vật chất đến tinh thần, do vậy nhà nước đã có các chính sách nhằm quan tâm, chăm sóc người cao tuổi một cách chu đáo, họ cần phải được tôn trọng không những trong gia đình mà cả ngoài xã hội. Thái độ ứng xử đối với người cao tuổi là vấn đề phải đặt lên hàng đầu trong giao tiếp. Người cao tuổi thường rất nhạy cảm trước mỗi hành vi xã hội có liên quan đến đời sống tinh thần cũng như các quyền lợi hợp pháp được pháp luật bảo vệ.

Chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội. Hình ảnh: Vneconomy

Theo Nghị định 06 của Chính phủ, đối tượng được hưởng lương hưu xã hội bao gồm: người cao tuổi từ 60 đến 79 tuổi thuộc diện nghèo và sống một mình hoặc cùng vợ/chồng già, không có con cái hoặc người thân hỗ trợ; những người từ 80 tuổi trở lên không có lương hưu. Nghị định 67 có tiến bộ hơn khi hạ độ tuổi cho nhóm hai từ 85 tuổi xuống còn 80 tuổi. Theo đó, có 1,3 triệu người từ 80 tuổi trở lên được nhận lương hưu xã hội. Điều này khiến lương hưu xã hội trở thành một trong những chính sách trợ giúp xã hội quan trọng nhất ở Việt Nam. Ngược lại, chính sách đối với đối tượng từ 60 đến 79 lại chưa đáp ứng đầy đủ, với khoảng 95 nghìn người được thụ hưởng chính sách này. Những quy định ngặt nghèo về đối tượng hưởng lợi là nguyên nhân khiến độ bao phủ thấp.

Chi trả trợ cấp xã hội. Hình ảnh: Baomoi

Theo Nghị định 13, mức trợ cấp xã hội hàng tháng là 180 nghìn đồng, Điều đáng nói là mức hưởng của những người cao tuổi từ 80 trở lên chỉ bằng 45% chuẩn nghèo ở nông thôn và 36% ở thành thị. Với mức hưởng này, người cao tuổi khó có thể thoát khỏi cảnh nghèo đói. Theo Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, một số thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh đã áp dụng mức hưởng cao hơn. Tới Nghị định 136, Chính phủ tăng mức trợ cấp lên 270 nghìn đồng/người/tháng. Ngày 31-12-2013, Chính phủ ra Nghị quyết số 142 lùi thời gian thực hiện Nghị định số 136. Ngày 24-10-2014, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính ban hành Thông tư liên tịch số 29 hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 136. Theo đó, từ ngày 1-1-2015, người cao tuổi thuộc diện khó khăn được tăng mức hưởng trợ cấp xã hội từ 180 nghìn đồng/tháng lên 270 nghìn đồng/tháng.

Giải quyết chế độ người cao tuổi. Hình ảnh: Baomoi

Tuy nhiên, thực tế thực hiện chế độ TCXH hàng tháng đối với người cao tuổi cho thấy, mục tiêu đảm bảo mức sống tối thiểu cho người cao tuổi vẫn chưa đạt được, do mức độ bao phủ đối tượng còn thấp, mức hưởng chưa đáp ứng nhu cầu sống của người cao tuổi. Bên cạnh đó, diễn biến kinh tế những năm gần đây, đặc biệt là lạm phát tăng cao và diễn biến phức tạp, đã và đang ảnh hưởng nhiều đến đời sống người dân, làm giảm đi ý nghĩa của các chính sách xã hội, nhất là đối với nhóm đối tượng dễ bị tổn thương, trong đó có người cao tuổi, người cao tuổi đặc biệt khó khăn, người cao tuổi dân tộc thiểu số nghèo.

>> Già hóa dân số: Cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt?